U draait wat braaf

“U draait en u bent niet eerlijk”, het volgens de flaptekst eerste boek over spindoctoring in Nederland, is eigenlijk een nogal braaf boek.

Het bestaat uit twee onderdelen: een beknopte beschrijving van spindoctoring in de Verenigde Staten en Engeland en een beschrijving van spindoctoring in Nederland, vooral op basis van een kwalitatief onderzoek.

Voorlichters zijn vooral bezig met beeldvorming en het overbrengen van de boodschap, politici leggen de nadruk op authenticiteit, politiek assistenten hebben te weinig mediacontacten om aan spindoctoring te kunnen doen en journalisten gebruiken altijd informatie uit verschillende bronnen wat de kans op spindoctoring beperkt houdt. Ik beschrijf het hier wat minder genuanceerd dan het boek, maar het is wel het beeld dat blijft hangen.

Dat ligt voor een belangrijk deel aan de onderzoeksmethode met diepte-interviews met verschillende betrokkenen. Het boek wekt de indruk dat die geïnterviewden bij hun antwoorden nogal zijn uitgegaan van opvattingen over “hoe het hoort” en minder van de dagelijkse praktijk. Nu is vooraf vaak moeilijk te zeggen wat diepte-interviews opleveren, maar achteraf gezien zou ik het waardevoller hebben gevonden als de onderzoekers enkele cases hadden uitgediept.

Eén en ander neemt niet weg, dat het boek -waarschijnlijk- terecht constateert dat er in Nederland niet veel spindoctors zijn, maar dat vrijwel alle betrokkenen wel met enige regelmaat gebruik maken van spintechnieken. Het boek besteedt dan ook veel aandacht aan een catalogisering van deze spintechnieken, die zijn onderverdeeld in vier categorieën: beeldvorming, framen, liegen en lekken. Daarbij blijkt hoe lastig het is om spindoctoring goed te definiëren. De auteurs komen er, zeker bij de eerste twee categorieën, niet goed uit. Vooral het framen vind ik niet uit de verf komen. Overigens zijn de auteurs zich bewust van het definitieprobleem en geven dat in het boek ook duidelijk aan.

Ook hier heb ik het gevoel dat een case-gerichte aanpak meer zou hebben opgeleverd. Bijvoorbeeld het framen van Wouter Bos als draaier, of het framen van het rekeningrijden (eerlijk betalen versus big brother).

Het aardigste deel van het boek zijn de beschrijvingen van spindoctoring in de Verenigde Staten en Engeland. Hoewel daar natuurlijk diepgaander studies over zijn verschenen bieden deze hoofdstukken een goed overzicht van de grootschalige en professionele aanpak van dit verschijnsel. Ook geeft het boek een goed overzicht van de opvattingen in Nederland over dit onderwerp. Maar dat is wat anders dan de  praktijk. Het baanbrekende boek daarover moet nog geschreven worden.

U draait en u bent niet eerlijk; Maarten Molenbeek en Chris Aalberts; SDU Uitgevers, Den Haag, 2010. ISBN 978 90 12 13352 4

2 reacties op “U draait wat braaf”

  1. Jan  on september 29th, 2010

    … en bent wat tam

    De samenvatting van Otto Cox geeft aardig de teneur van het boek van Maarten Molenbeek en Chris Aalberts weer. Een paar cases uitdiepen had waarschijnlijk wat meer vuurwerk opgeleverd dan de nu gevolgde wetenschappelijk verantwoorde aanpak.

    Wat me enigszins verbaasd is dat de onderzoekers wel fractievoorlichters hebben geïnterviewd maar geen (oud-) directeuren communicatie. Ik had me kunnen voorstellen dat mannen als Hans Hillen, Richard Mathijssen en Robert Wester een aardig boekje open hadden kunnen doen.

  2. Carolien  on december 6th, 2010

    Koning, Keizer, Admiraal, spinnen doen ze (we) allemaal.

    Machthebbers bewaken de beeldvorming over hun persoon en dat doen ze al eeuwenlang. Wat dat betreft niets nieuws onder de zon. Wel kun je constateren dat met alle nieuwe media de beeldvorming heel erg snel kan veranderen.
    Wordt er nu meer of anders gespind? Het antwoord krijg ik na het lezen van dit boek niet. Dat komt denk ik omdat, zoals Otto en Jan ook al aangaven, er geen duidelijke definitie is van spindoctoring in de politiek. Elke zaak of case zal elementen in zich hebben van framing. Interessant zou zijn om die elementen te wegen/in te schalen.


Reageer

Je moet inloggen om te reageren.